29-10-2009
Dissonante dwang
Voorop lopen op de meute heeft als voordeel dat je als eerste aankomt. Het nadeel is dat je ook als eerste klappen krijgt. Apple loopt nu een jaar of dertig voorop met zijn keuze voor kwaliteit en innovatie. Terwijl de pc-wereld keek naar de meeste waar voor het minste geld, gold in de Apple-wereld de keuze voor het beste product. Wij hadden als eerste 3,5 inch floppies. Wij hadden als eerste SCSI. Wij hadden NuBus-uitbreidingssleuven. Wij hadden AppleTalk. Wij hadden als eerste FireWire en USB. Wij hébben nu als eerste DisplayPort.
In de pc-wereld moesten ze het met allerlei achterlijke technologieën doen, zoals de parallelle interface, Local Bus en dingen als PCI-uitbreidingssleuven en VGA. Maar het was wel allemaal aanzienlijk goedkoper dan in de Apple-wereld. Dat vonden wij niet erg: wie voorop loopt, kan klappen verwachten. Dat hoorde bij de keuze voor kwaliteit. Of het was een gevalletje ‘cognitieve dissonantie’?
Om voorop te lopen, houdt Apple de touwtjes strak. Dat geldt voor de innovatie, de software en de hardware. Steve Jobs zou daar de aanstichter van zijn, maar Macs, iPods en randapparatuur zien er zo minimalistisch uit, met zo weinig mogelijk tierelantijnen (poorten, lampjes, snoertjes), dat je bijna gaat denken dat mevrouw Jobs het laatste woord heeft. Ik ken namelijk bijna geen vrouw die geen hekel aan apparaten in huis heeft. De tv in de kast en de luidsprekers achter de gordijnen, graag. Het minimalisme leidt tot een consequent doorgevoerde vormgeving. Van computer tot randapparatuur, van snoertjes tot verpakking, over alles is nagedacht. De achterkant van de apparatuur van Apple is mooier dan de voorkant van die van de meeste andere merken.
Die controledwang is soms tot gekmakens toe. Zo was die Apple Display Connector een briljant idee (VGA, DVI, USB en stroom gecombineerd), maar het kwam er op neer dat je meestal adapters nodig had. Aangezien het in de pc-wereld niet aansloeg, liet Apple het na vier jaar weer vallen.
USB op de iMac pakte in 1998 goed uit. Apple gaf de kwakkelende interface een flinke impuls. Ik hoop dat de gok op DisplayPort goed uitpak. Het feit dat Apple daarvoor zijn Mini DisplayPort bedenkt, baart me dan weer zorgen.
Er zijn mensen die een hekel aan de iPhone hebben omdat je programmaatjes via de App Store moet downloaden/kopen en Apple daar rigide eisen aan stelt. Of omdat Apple en T-Mobile het onmogelijk maken je iPhone als modem te gebruiken.
Het is af en toe om gek van te worden dat Apple voor jou denkt en beslist, maar (cognitieve dissonantie alarm!) er is een reden voor al deze starheid: je wordt zelden onaangenaam verrast. Apple eindigt niet voor niets bovenaan in de klanttevredenheidsonderzoeken. En gebruiksgemak kost je nu eenmaal wat. Flexibiliteit, geld, noem maar wat.
Dat geldt niet alleen voor de Apple-wereld. In de pc-wereld maken de netbooks een groot deel uit van de notebook-omzet. Ze zijn klein, licht en goedkoop. Voor dát gebruiksgemak betaal je ook. Een petieterig schermpje, een harde schijf van maximaal 160 GB, een processor van maximaal 1,6 GHz, een bescheiden accuduur en maximaal 1 GB RAM. Nu dacht ik altijd dat die bescheiden specificaties een gevolg waren van het formaat van de netbooks. Net zoals de eerste MacBook Airs prestaties inleverden in ruil voor het lage gewicht en de vormgeving.
Maar dat is dus niet zo. Intel verbiedt het! Sterker nog: Microsoft stelt dezelfde eisen voor Windows XP op een netbook en net iets minder strenge voor Windows 7.
Aan netbooks valt namelijk bijna niets te verdienen, terwijl ze wel als een tierelier verkopen. Door de specificaties laag te houden, hopen Intel en Microsoft natuurlijk dat mensen teleurgesteld overstappen op een snellere computer, of het netbookje beschouwen als een heel grote smartphone voor erbij.
Mogelijkheden beperken uit marktaandeel-technische overwegingen in de pc-wereld, afgezet tegen mogelijkheden weglaten omdat dat het gebruiksgemak verhoogt in de Apple-wereld… De cognitieve dissonantie hoeft niet op te doemen om te bedenken waarom ik blij ben dat ik in de Apple-wereld leef.
|